Dirck van Bekkum is cultureel antropoloog, case manager en werkte als groepstherapeut 10 jaar in de GGZ. Zijn expertise bouwde hij op als groepstherapeut en in 15 jaar trainingservaring. De professionals die hij traint variëren van politieagenten tot managers en van medische specialisten tot sociotherapeuten in de TBS, van VO leraren tot jongerenwerkers en van ambtenaren tot psychiaters. De meeste trainingen zijn onderdeel van een breder curriculum. Als seniortrainer werkt hij het liefst met teams en in meer dagdelen zodat het effect blijvender is en meer beklijft. Alle trainingen van van Bekkum zijn zeer interactief en worden als ‘praxisnah’ beoordeeld. Hieronder vindt u een aantal voorbeelden maar alle trainingen zijn op maat voor de aanwezige cursisten en deelnemers. Dirck van Bekkum werkt in Moira CTT met een aantal basisconcepten die hij samen met collega Bernet en andere collega’s ontwikkelde. (Basisconcepten) Hij verzorgt ook coachingstrajecten voor individuele personen en in groepen. Vooral voor mannen. (Hawk coaching)

INTERCULTUREEL WERKEN IN DE ZORG EN HULPVERLENING

Intercultureel werken in praktijken van jeugdzorg, maatschappelijk werk, GGZ en TBS.
Programma


O.a. voor verpleegkundigen, psychologen, psychotherapeuten, maatschappelijk werkenden en psychiaters.

INTERCULTURALISATIE ALS PROCES

Op gang brengen/houden van interculturalisatie als proces geïntegreerd in lopende veranderingen.
Programma


Publicatie: Op zoek naar het juiste spoor

O.a. voor leidinggevenden, teamleiders, managers, raden van bestuur in Onderwijs, in GGZ, Jeugdzorg, justitiële, TBS sectoren en bij locale overheden.

WERKEN IN MULTICULTURELE TEAMS

Leren omgaan met scala aan loyaliteiten en affiniteiten in multiculturele teams.
Programma: Omgaan met loyaliteiten in multiculturele teams
Ppublicatie: Werken met loyaliteiten in multiculturele teams

TEAMCOACHING INTERCULTURELE COMPETENTIES

Interculturalisatie en intercultureel compenten worden is een leerproces. Collectief leren gaat effectiever en sneller dan individueel leren. Deze coaching sluit aan op de dagelijkse praktijk en brengt een verschillende leerprocessen op gang.
Programma: Verdieping intercultureel werken in teamverband

WERKEN MET VERSCHILLENDE KLANTGROEPEN

Intercultureel werken met Friese, Randstedelijke, Christelijke, Marokkaanse, Hindoestaanse, Moslim en Roma hulpvragers. (programma)

TRANSCULTURELE EN FORENSISCHE PSYCHIATRIE

Transculturele psychiatrie in klinische GGZ, residentiele Jeugd GGZ, justitiele inrichtingen en TBS klinieken.
Programma: Workshop Forenische psychiatrie
Publicatie: 

INTERCULTUREEL EN WERKEND LEREN

Transculturele pedagogiek en lesgeven op VMBO en VO scholen.
Werkend leren in multiculturele omgevingen
Publicatie: Geheimen van werkend leren

AGRESSIE EN GEWELD

Voorkomen, voorzien en omgaan met agressie en geweld op scholen, in GGZ, Jeugdzorg
Voor mensen op de werkvloer. (introductie) (publicatie)
Voor leidinggevenden en managers. (introductie) (publicatie)

INTERCULTUREEL CASE MANAGEMENT EN TRAJECTBEGELEIDING

Op gang brengen en houden van een traject met een kwetsbare jongere of volwassene in een multiculturele omgeving via een systemische aanpak (programma)

SAMENWERKEN IN KETENS EN NETWERKEN

Leren benoemen, positioneren en excelleren als professional of als leidinggevende/instelling in netwerken en ketenbenaderingen.
Programma: 

OPTIMAAL VOORBEREIDEN ALS EXPAT EN ALS ONDERZOEK IN DEN VREEMDE

Een individueel en/of collectief leertraject hoe je optimaal kunt functioneren onder invloed van culturele schokeffecten. (programma)

GASTCOLLEGES EN MASTERCLASSES in Nederland

Gastcolleges interculturalisatie, transculturele en forensische psychiatrie voor Pieter Baan centrum Utrecht, School for Governance Utrecht. In artsen- en (jeugd)psychiater opleidingen o.a. aan VU en UVA Amsterdam.

GASTCOLLEGES EN MASTERCLASSES IN BUITENLAND

Keynotes, voordrachten, presentaties, trainingen in Duistland, Zwitserland en Engeland. (voorbeelden)

TRADITIONELE EN MODERNE GENEESKUNDES

Leren (her)kennen en integreren van traditionele geneeskundes in reguliere psychiatrie en maatschappelijk werk
Programma:


Publicatie: 

MEDITATIE EN GEVECHTSKUNST ALS COMPETENTIES IN PROFESSIONELE OMGEVINGEN

Omgaan met stressvolle en emotionele situaties in je werk en die daar achterlaten.
(programma)

Bewustworden/tunen van mindsets, kracht van intentionele acties en van lichaamstaal t.a.v. je werk (programma)

Productief ruziemaken
Voordracht 2006: 

Zie verder onze publicaties

samenvatting 

Workshop Forenische psychiatrie

Plaats: ergens in Nederland Datum: april 2006 Tijd: 13.30 tot 16 uur
Docent: drs. Dirck van Bekkum, cultureel antropoloog.
Hij werkte 10 jaar als groepstherapeut met jonge mannen in de klinische psychiatrie en publiceert sinds 1992 over transculturele psychiatrie, hulpverlening en interculturalisatie.

Abstract workshop voor forensische psychiatrie april 2006

NARCISTISCHE KRENKBAARHEID EN EERGERELATEERD GEWELD VANUIT ANTROPOLOGISCH PERSPECTIEF

Cultuur in antropologische zin is een geïnternaliseerde manier van kijken naar en handelen in de wereld. Dit geheel van regels, gebruiken, patronen en gedragingen is niet gefixeerd, maar vloeiend en voortdurend in verandering. Elke cultuur en gemeenschap hebben ook stabiliteit, een centrum en een logica waarom zij de dingen doen zoals zij ze doen. Maar van die manieren van doen zijn leden van een cultuur zich niet altijd bewust. Binnen een cultuur en gemeenschap zijn veel verschillen. Kinderen zien de wereld anders dan volwassenen, vrouwen anders dan mannen. Om volwaardig lid van een cultuur te worden dient hij/zij effectief te kunnen schakelen tussen verschillende posities en loyaliteiten. Dat schakelen is vaak contextgebonden: familie, liefdesrelatie, vriendenkring, werk, school, sport. Overal wordt andere kleding, ander gedrag, ander taalgebruik en andere emotionele expressie gevraagd en soms vereist. Binnen die min of meer homogene cultuur lukt dat de meeste mensen prima.

Waar culturen elkaar (moeten) ontmoete, dat wil zeggen, in multiculturele omgevingen kunnen irritaties, schaamtes, frustraties en spanningen ontstaan. Als die langdurig zijn die op hun beurt weer naar binnen en/of naar buiten tot ontlading komen. Dat kan zijn via emotionele uitbarstingen maar ook leiden tot hardnekkig innerlijke conflicterende loyaliteiten. Zoals bij Mehmet hieronder. Want mensen uit verschillende culturen staan verschillend in de wereld. Door contacten met personen andere culturen ontstaat noodzaak tot zelfreflectie op de eigen cultuur. Dat verloopt niet altijd via het cognitieve bewustzijn, maar via het meer onbewuste, culturele bewustzijn. Migratie brengt naast verrijking een periode vol onzekerheden en onduidelijkheid met zich mee. Want de verschillende referentiekaders en loyaliteiten dienen gemiddeld en gebalanceerd te worden. Integratie en participatie vragen om schakelvermogen tussen de systemen. Bij de meeste migranten en vluchtelingen verloopt dit proces zonder grote psychische kleerscheuren. Bij degenen die deze overgangsperiode niet goed doorkomen ontstaan spanningen die internaliserend tot psychische problemen maar ook externaliserend tot agressie en geweld kunnen leiden.

Mensen met verschillende culturen zijn verschillend en kunnen op vergelijkbare situaties verschillend reageren. Bijvoorbeeld meer en minder berustend, meer en minder proactief, meer en minder impulsief, meer en minder afwachtend, meer en minder emotioneel en meer en minder rationeel, meer en minder calculerend. Autochtone en allochtone mannen die in het TBS domein van onze samenleving terechtkomen, gaan verschillend met krenkingen, met gezichtverlies, met hun eergevoel, met hun trots en met hun narcisme om. De vraag in de forensische psychiatrie spitst zich in aantal gevallen toe op wat hoe collectief gesocialiseerd gedrag te differentiëren (in het delict) van wat persoonlijkheidsgebonden is.

De nationale trots van Mehmet

Ik begeleidde Mehmet tijdens mijn werk in de psychiatrie. Hij was dienstplichtig militair in het Nederlandse leger en wilde ook dienen in het Turkse leger. Hij was geboren in Rotterdam en was trots op zowel zijn Nederlandse, als zijn Turkse nationaliteit. Mehmet werd door zijn maten in het leger meerdere malen geprovoceerd. Hoewel hij niet gewelddadig was, viel hij uiteindelijk de betrokken jongens aan. Hij ging ‘op rapport’ en ging voor enkele dagen ‘achter de deur’. Toen zijn maten enkele maanden later weer iets smerigs zeiden, deze keer over zijn moeder, mishandelde hij een sergeant die in die situatie geen grenzen stelde en zijn verbale woede niet accepteerde. Tijdens en na zijn straf werd hij steeds somberder. Toen dat ernstige vormen aannam en hij niet meer at, werd hij opgenomen op onze afdeling Psychiatrie. Ik ben van mening dat in wat zwaardere omstandigheden Mehmet een dramatisch delict zou hebben kunnen begaan. Daarom lijkt deze casus bruikbaar voor deze workshop.

Een centrale vraag bij een casus in de psychiatrie of TBS sector waar cultuur een rol lijkt te spelen is: zou dit klachtenpatroon en/of dit delict ook hebben plaatsgevonden wanneer de persoon in vergelijkbare omstandigheden in het land van herkomst had verkeerd? Met andere woorden: welke invloed heeft de migratie en het verblijf in de Nederlandse cultuur op het ontstaan van de klachten c.q. het delict? We zullen van Mehmet proberen een exemplarische casus te maken door zijn situatie en context enkele keren opnieuw in te vullen. Daarbij zal aan de orde komen:

  1. De culturele formulering
  2. Model van Gestapelde kwetsbaarheden en balanceren van loyaliteiten (van Bekkum 2001)
  3. Diversiteit in (mannelijke) krenkbaarheid bij autochtone Nederlanders en bij Arabische, Afrikaanse, Aziatische.
  4. Differentiatie van deze krenkbaarheid naar klasse, religie, politieke en etnische affiniteiten.

Programma

OMGAAN MET LOYALITEITEN IN MULTICULTURELE TEAMS

Introductie

Hoe in een multicultureel team in opbouw te leren werken? En hoe als leidinggevende de samenwerking te signaleren, te analyseren en te sturen? De eerste stap is het erkennen van een collectief leerproces in het opnieuw bewust worden van de rollen waartussen wordt gewisseld, de loyaliteiten die worden gebalanceerd. Met andere woorden hoe staat het met het ‘mentaal schakelen’ tussen de verschillende denkkaders en gedragpatronen? Mensen hebben vele rollen en loyaliteiten: zoon, zus, moeder, opa, vriend, buurtbewoners, klant in de supermarkt, sporter enz. Het is onwerkbaar die allen te betrekken in de analyse. Voor werksituaties in multiculturele teams is een beperkt aantal loyaliteiten kenmerkend dat direct betrokken raakt door de culturele verandering. Dit zijn basiscategorieën zoals gender, leeftijd, beroepsdiscipline, etniciteit/nationaliteit/regionaliteit/religieusiteit, echelon en sector waar je werkt. Die loyaliteiten zijn deel van de (professionele) identiteit en bepalend voor invulling van rollen en werkzaamheden. Een maatschappelijk werker denkt en werkt anders met een werkeloze vrouw dan een pastoraal werker. Ook het echelon waarop iemand werkt heeft belangrijke invloed op zijn denken en handelen in een (multcultureel) team. Een directeur, als leidinggevende, vertegenwoordigt deels andere belangen in de organisatie dan een hulpverlener op de werkvloer. Leeftijd, sekse, opleiding en beroepsdiscipline, sector, echelon, zijn kernloyaliteiten in elk team. Bij multiculturele teams komen daar factoren als etniciteit en regionaliteit bij.

Doel en output

Leren kennen van en reflecteren op eigen loyaliteiten (waaronder waarden en normen) en die van collega's. Dit is nodig om het eigen functioneren en dat van andere collega’s in het team te kunnen waarnemen en waar nodig daarop te kunnen reageren.

Concepten en oefeningen om als collega’s te kunnen functioneren in multiculturele teams

  • migratie als transitie
  • elkaar opnieuw leren kennen via diversiteitsmatrix
  • identiteit als balanceren van loyaliteiten
  • invloed persoonlijke loyaliteiten in profesionele settingen
  • herkennen van conflicterende loyaliteiten bij jezelf en anderen
  • onderscheiden van echelonaire, sectorale en disciplinaire verschillen en overeenkomsten
  • oefenen in wisselen van perspectieven en van posities
  • oefenen vanuit dagelijkse ervaringen op het werk, op straat en in priveleven

Voor leidinggevenden in multiculturele teams zijn van belang

  • verkrijgen van commitment via allerlei interne vergaderingen
  • benoemen van speerpunten op de verschillende echelons,
  • studiedagen en conferenties organiseren voor verzamelen en verspreiden van kennis.
  • beschikbaar stellen van voldoende budget naast beleidsdiscussies met keuzemogelijkheid voor verschillende beleidsstrategieën.
  • door het aanwijzen van eindverantwoordelijken in een gezamenlijk veranderproces.
  • door inbouwen van momenten van reflectie en voor ruimte voor nieuwe inzichten ontstaan tijdens het uitvoeren van het dagelijks werk op de werkvloer.

Dan heeft internaliseren van nieuwe kennis en kunde in een team de meeste kans.

Organisatie

Maximale aantal deelnemers: 15
Training omvat minimaal vier dagdelen en kan zowel in company als op locatie worden worden verzorgd.

Kosten: 400 euro (0% BTW) per dagdeel inclusief reis- en verblijfskosten

Bel 030-2800926 of mail This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it. Dirck van Bekkum en Theresia Bernet Moira CTT te Utrecht

Literatuur
Bekkum, Dirck van, To Belong and To Be Different: Balancing National and Ethnic Loyalties in Male Adolescents, in : Dominant Culture as a Foreign Culture: Dominant Groups in the Eyes of Minorities, J. Mucha (ed.) East European Mongraphs, Columbia University Press, 1999. (downloadbaar op www.ctt.nl)
Bekkum, Dirck van & Wim Gorissen, Netwerken als werkwoord, balanceren tussen professionele en persoonlijke identiteit, in: Handboek Jeugdgezondheidszorg, Elsevier Bedrijfsinformatie, Maarssen, 2000.
Boedjarath, Indra & Dirck van Bekkum (redactie), Een blik in de transculturele hulpverlening, 15 jaar ervaring met verlies en verrijking, Jan van Arkel, Utrecht, 1997.
Boszormenyi-Nagy, Ivan, & G. M. Spark, Invisible Loyalties: Reciprocity Intergenerational Family Therapy, Harper Row, New York, 1973.
Burggraaf, Willem, Intercultureel Management, Over Culturen en de Multiculturele Organisatie, Universiteit Nijenrode, Breukelen, 1998.
Doerbecker, Carl, Het iteratieve zoekproces en de cognitieve kaders bij de client, Tijdschrift voor Agologie, 1979.
Elias, Norbert & John L. Scotson, De gevestigden en buitenstaanders, een studie van de span¬ningen en machtsverhoudingen tussen twee arbeidersbuurten, Spectrum, Utrecht, 1976.
GGZ Nederland, ‘Je bent dus nooit klaar…’ Interculturalisatie als integraal veranderproces: vier jaar onderweg naar cultuursensitieve hulpverlening in een Riagg jeugdafdeling, good practice serie, GGZ Nederland, Utrecht, 2001.
Hoffman, Edwin, & Willem Arts, Interculturele Gespreksvoering, Bohn Stafleu Van Loghum, Houten, 1994.
Hofstede, Geert, Allemaal Andersdenken, Omgaan met Cultuurverschillen, Amsterdam, Contact, 1991.
Jessurun, Nel, Rianne Wesenbeek & Dirck van Bekkum, Interculturele Competentie, noodzakelijke vaardigheden in transculturele zorg en hulpverlening, (in voorbereiding) 2001.
A. Kerkhoff & O. van Heffen, De jeugdarts en andersdenkenden: laveren tussen verschillende rationaliteiten, Tijdschrift voor jeugdgezondheidszorg, 29, nr. 3, 1997.
Leito, Abbas, & Dirck van Bekkum, Samenwerken in multiculturele teams, in: Een blik in de transculturele hulpverlening, 15 jaar ervaring met verlies en verrijking, Indra Boedjarath en Dirck van Bekkum (red), Jan van Arkel, Utrecht, 1997a.
Abbas Leito & Dirck van Bekkum, Visie en uitgangspunten transculturele hulpverlening, in: Een blik in de transculturele hulpverlening, 15 jaar ervaring met verlies en verrijking, Indra Boedjarath en Dirck van Bekkum (red), Jan van Arkel, Utrecht, 1997b.
Ofman, Daniel D., Bezieling en kwaliteit in organisaties, Servire, Cothen, 1995.
Yael Pinto & David Pinto, Interculturele Conflicten, Theorie en praktijk, Bohn Stafleu Van Loghum, Houten, 1994.
Thomas Jr., Roosevelt R., Thomas Jr. Beyond Race and Gender, Unleashing the Power of Your Total Work Force by Managing Diversity, New York, Amacom, 1991.
Richters, Annemiek, (1999) Van poldermodel naar koldermodel, Medische verantwoordelijkheid in een multiculturele samenleving, in: Wonderolie of wassen neus? Multiculturaliteit in perspectief, Ron Welters, (redactie) Het Delta-project, Nijmegen University Press.
Valk, Leonie van der en Hank Blaaubeen (1995) Handelen, sparen en veroveren, Achtergronden van de dominante cultuur in Nederland, hoofdstuk 1 in: Valk, Leonie van der en Hank Blaaubeen, De kunst van het overleven: Marokkaanse Jongens, Methodiek en communicatie, Utrecht, van Arkel.

Groepscoachingstraject psychologen, sociotherapeuten, verpleegkundigen en andere hulpeverlners/begeleiders

“VERDIEPING INTERCULTUREEL WERKEN IN TEAMVERBAND”

VRAAGSTELLING

Allochtone Nederlanders zijn oververtegenwoordigd in GGZ, verslavingszorg en penitentiare inrichtingen. Dat vraagt extra inspanningen en competenties van de professionals zoals psychologen, psychiaters, psychotherapeuten, verpleegkundigen, groepswerkers, non-verbale en sociotherapeuten, enzovoorts. Een deel van de toegenomen werkbelasting in deze sectoten is toe te schrijven aan de groeiende diversiteit onder de gedetineerden en het personeel.

AANBOD

Collectief leren gaat effectiever en sneller. Zeker wanneer de cursisten elkaar goed kennen. Daarom is dit coachingstraject van 5 of 10 bijeenkomsten bedoeld om teams en afdeling en een intercultureel leerproces te brengen.

INTERCULTURELE COMPETENTIE

Verschillende transculturele hulpverleners zoals Tjin A Djie & Jessurun (2002), Kortmann (2003), Kramer (2004) laten interculturele competentie bestaan uit meer componenten. Voor Richters (1990), Braakman (2001), Hegemann (2000) en anderen is effectief cultuursensitief begeleiden en hulpverlenen een intensief leerproces dat nooit af is en in beweging blijft. De uitwerking van Winnicott's 'transitionele ruimte' door Gailly, Meurs en Devisch in transculturele situaties is veelbelovend om bruggen tussen gedetineerde-cliënt, familie en professionals te slaan. Ook verbindt het bejegening-zorg-hulp van allochtone met autochtone cliënten.

Interculturele competentie blijkt in de praktijk een proces te zijn, een vloeiend arsenaal van kennis en kundes dat net zoals het vakmanschap van de smid, de tennisser en fysiotherapeut onderhouden moet worden om niet te roesten. Het schakelen tussen de gevoelens en belevingen van de cliënt en die van jezelf (als professional) was altijd al een centrale competentie in goede hulpverlening. Intercultureel competent worden hulpverleners pas als hun 'herhalend zoekend' vermogen groeit in multiculturele contexten. Zij houden dan hun eigen proces op gang om 'reflexief' om te gaan met irritaties, onzekerheden, met machteloosheid en angst. Dit is een combinatie van ervarend en cognitief leerproces zoals o.a. Richters (1991), van der Veer (1995), Gael (1998) aangegeven hebben.

DOOR WIE?

De coach van dit traject profesionaliseerde werkte tien jaar als groepstherapeut in de klinische psychiatrie met jonge mannen. Hij geeft al meer dan 10 jaar interculturele trainingen bij onderwijs-, jeugdzorg-, justitiële, TBS en GGz instellingen. Hij is (co)auteur van aantal publicaties in (hand)boeken op dit gebied.

  • Uw coach is drs. Dirck van Bekkum, cultureel antropoloog, hulpverlener en proces begeleider intercultruralisatie.
  • De bijeenkomsten zijn 1x per maand zodat de deelnemers in hun werk oefenen met lering uit coaching.
  • Coaching wordt verzorgd op door opdrachtgever gewenste locatie.
  • Het traject duurt ongeveer 6 tot 12 maanden.
  • Maximaal aantal deelnemers: 10
  • Inhoud en vorm wordt op maat gesneden voor sekse, leeftijd, disciplines, (etnische) achtergronden, etcetera onder de deelnemers
  • Kosten in overleg € 400,- per dagdeel (0% BTW) voor 5 of 10 sessies inclusief reis-verblijfkosten, meegeleverde reader en enkele telefonische consulten tussen de sessies per deelnemer zijn inbegrepen.
  • Beschikbaarheid in overleg
  • Voor meer informatie over expertises zie www.ctt.nl

Copyright MOIRA CTT
Utrecht K.v.K. Utrecht V.O.F. nr. 30150964
tel 030-2800926
e-mail This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
www.ctt.nl

Subcategories